Happy Birthday! – Amerikaanse rechter keurt bestaand copyright op wereldberoemd verjaardagslied af. 

 

 

 

In Los Angeles heeft rechter George King bepaald dat het liedje 'Happy Birthday' geen copyright-claim van muziekuitgever Warner/Chappell Music mag hebben. De muziekuitgever verdiende daar elk jaar zo'n 2 miljoen dollar aan.

 

Wanneer een beschermd liedje buiten de privésfeer wordt gebruikt, moet daar over het algemeen een auteursrechtvergoeding voor worden betaald. Zo verkrijg je als muziekgebruiker een licentie om het in een film of een reclame te mogen gebruiken, op cd of dvd te zetten, of het (in dit geval) in een greeting card te mogen laten horen.

 

In Nederland en de meeste andere landen in Europa duurt de auteursrecht-bescherming 70 jaar na het overlijden van de componist/tekstschrijver. In Amerika ligt dat wat anders omdat daar in de loop der tijd verschillende wetten over hebben geheerst. De Copyright Act van 1978 regelt drie vormen van bescherming: een periode van iemands leven plus 70 jaar (net als in Europa), een periode van 95 jaar na de eerste publicatie of van zelfs 120 jaar na het ontstaan van het muziekwerk. Maar er bestaat ook een oude Copyright Act uit 1909 die liedjes een beschermingsduur van 28 jaar geeft (vanaf de eerste publicatie of juridische registratie) met de mogelijkheid tot verlenging van nog eens 28 jaar. Tenslotte kent Amerika ook nog enkele Extension Acts waarin wordt bepaald dat de bescherming onder voorwaarden nog verder verlengd kan worden. Best ingewikkeld dus.

 

Een stukje geschiedenis nu. Het is aangenomen dat in 1893 de zussen Mildred en Patty Hill uit Kentucky het liedje 'Good Morning to All' schreven. Het was een kinderliedje dat in loop der jaren vervormde tot het verjaardagsliedje 'Happy Birthday' (1911). “Good Morning to You, Good Morning to You, Good Morning dear Children, Good Morning to All”. De nieuwe versie werd sindsdien steeds populairder. In 1922 werd het officieel als bladmuziek uitgegeven en in 1931 kwam het voor in de Broadway musical 'The Band Wagon'. De muziekuitgever The Summy Company toonde interesse in de rechten en in 1935 werd daarover een akkoord bereikt met de zusjes Hill. Deze muziekuitgever registreerde het verjaardagslied officieel en kon vanaf dat moment de copyright-vergoedingen gaan innen. Zus Patty Hill overleed als langstlevende auteur in 1946.

 

Het liedje bleef populair. In 1962 zong Marilyn Monroe het voor de 45-jarige verjaardag van president John F. Kennedy. Volgens het Guiness Book of Records is het inmiddels het meest bekende Engelstalige liedje ter wereld (samen met 'For He's a Jolly Good Fellow'). Muziekuitgever Warner/Chappell Music nam in 1988 het bedrijf Birch Tree Group over (dat op zijn beurt The Summy Company vertegenwoordigde) en verkreeg op die manier de lucratieve rechten in handen.

 

Filmmaker Jennifer Nelson was in 2012 bezig met een documentaire over de ontstaansgeschiedenis van 'Happy Birthday' en kreeg toen een rekening omdat ze het lied in haar film wilde gebruiken. Zij trok de rechtmatigheid daarvan echter in twijfel. In 2010 was er namelijk al een essay van professor Robert Brauneis verschenen waarin hij betoogde dat de rechtenkwestie rond 'Happy Birthday' toch wat anders zou liggen en het geen copyright meer zou bevatten. Rupa Marya van de band Rupa & The April Fishes voegde zich bij Jennifer Nelson, omdat zij zich tegen de rekening voor een cd-opname van 'Happy Birthday' wilde verzetten. Zo begon in Amerika in 2013 de rechtszaak die nu tot een einde is gekomen.

 

De rechter is tot de conclusie gekomen dat de overdracht van de rechten in 1935 niet volledig is geweest. Het zou daarbij niet om het oorspronkelijke muziekwerk zijn gegaan, maar slechts om een klein deel van de melodie en een specifiek piano-arrangement, en zeker niet om de songteksten. Dit betekent dat het oorspronkelijke 'Happy Birthday' in Amerika waarschijnlijk tot hoogstens 1978 beschermd is geweest en sindsdien onder het publieke domein valt. Het mag dus helemaal vrij en gratis worden gebruikt. Eventuele andere bewerkingen of (piano)arrangementen kunnen mogelijk wel een langere beschermingsduur hebben gekregen. En let op: in Europa wordt gekeken naar de sterfdatum van de componist/tekstschrijver. Als dat daadwerkelijk Mildred en Patty Hill zijn, dan hebben hun nabestaanden hier nog auteursrecht tot 1 januari 2017!

 

De verliezende partij Warner/Chappell Music claimde de rechten nog tot 2030 te bezitten. Ze onderzoeken op dit moment hun opties om de uitspraak juridisch nog aan te vechten. Mocht de rechterlijke uitspraak definitief blijven, dan moet ook worden bekeken of en hoe hun eerder ontvangen vergoedingen terugbetaald moeten worden. Dat zou goed nieuws zijn voor Jennifer Nelson, Rupa en haar band en alle andere muziekgebruikers. Good Morning to All!

Contact informatie

   
    E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
   Telefoon: 06-2813 2598
 

Delen

Deel dit artikel