Covers, Bewerkingen en Samples – Mag dat?

 

 

In deze zomermaanden even wat aandacht voor covers, bewerkingen en samples in de muziek. Het is normaal dat de creatie van de één de inspiratie voor de ander vormt, maar het is goed om eens nader te kijken naar de juridische spelregels.

 

Covers

 

Een cover is een versie van een song die zo dicht mogelijk bij het origineel blijft. Kortom, er wordt niks aan veranderd en gewoon zo goed mogelijk nagespeeld. Juridisch gezien is hier weinig aan de hand mits voor het muziekgebruik op de normale manier een licentie is verkregen. Een organisator van een optreden, een website met muziek of een label die een cover uitbrengt kan dit in Nederland gemakkelijk regelen met Buma/Stemra. Er bestaan succesvolle coverbands die aardig kunnen verdienen aan optredens, maar de auteursrechten van de nummers (plus de daaruit voortvloeiende inkomsten) blijven natuurlijk wel bij de oorspronkelijke componisten/tekstschrijvers liggen.

 

Bewerkingen

 

Dit ligt anders bij bewerkingen, remixen, arrangementen, vertalingen en andere aanpassingen. In die gevallen wordt er namelijk wel iets wezenlijks veranderd aan een song van iemand anders. Daar is dus wel specifiek toestemming voor nodig. De oorspronkelijke componisten/tekstschrijvers kunnen namelijk van mening zijn dat zo'n verandering afbreuk doet aan hun werk. Ze willen bijvoorbeeld niet dat er een dance-versie van hun song op de markt komt of dat de songtekst in een andere taal wordt gezongen. Ook melige carnavals-versies of hippe mash-ups (twee nummers die door elkaar worden gemixt) zijn zulke bewerkingen.

 

Een bewerker dient dus vooraf contact met de rechthebbenden op te nemen en daarmee te onderhandelen. Die kunnen hem de toestemming weigeren of verlenen, eventueel met bijbehorende eisen zoals een vergoeding of zeggenschap over de kwaliteit van de bewerking. Nadat dit allemaal geregeld is, geldt ook nog steeds dat er voor het normale muziekgebruik een licentie nodig is (zie hierboven). Muziekwerken waarvan de maker al 70 jaar of langer is overleden zijn niet meer beschermd en kunnen dus vrij worden gebruikt.

 

Meestal blijven de auteursrechten van de nieuwe bewerking hetzelfde als in de oorspronkelijke song, maar een bewerker/arrangeur die goed werk levert en er voor zorgt dat er ook nieuwe aandacht voor het origineel ontstaat, kan ook wel eens beloond worden met een aandeel in de copyrights. Een gebruikelijk aandeel is 16,67%, maar kan in uitzonderlijke gevallen ook hoger uitvallen.

 

Samples

 

Wanneer er een gedeelte van een track in een ander nummer wordt geplaatst is er sprake van sampling. In de jaren '80 kwam dit echt van de grond, vooral in de hiphop en rapcultuur. Hiervoor is niet alleen de toestemming van de rechthebbenden vereist (als bewerking op basis van het auteursrecht), maar ook nog eens van de eigenaar van de gebruikte opname. Er wordt namelijk niet iets nagespeeld, maar een stukje van een bestaande recording wordt gebruikt en die is in eigendom van iemand. Of het nou gaat om 3 seconden of 3 minuten, voor elke (beschermde) sample is toestemming nodig. Wanneer een sample echter onherkenbaar wordt vervormd, dan kan de gebruiker er waarschijnlijk wel mee wegkomen. Ook kan het natuurlijk voorkomen dat iemand het juist een hele eer vindt om gesampled te worden. Hoe dan ook, voor dit gebruik van een bestaande opname is dus dubbele toestemming nodig.  

Contact informatie

   
    E-mail: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
   Telefoon: 06-2813 2598
 

Delen

Deel dit artikel